Tôn rỉ sét là tình trạng khá phổ biến ở mái tôn sau một thời gian sử dụng. Nguyên nhân có thể đến từ môi trường ẩm, hơi muối biển, chất lượng vật liệu không đạt chuẩn, thi công sai kỹ thuật hoặc thiếu bảo trì định kỳ. Trường hợp không phát hiện và xử lý kịp thời, rỉ sét có thể lan rộng, làm giảm tuổi thọ và khả năng bảo vệ của mái. Nếu bạn đang tìm kiếm nguyên nhân và cách xử lý cho vết rỉ sét cho tấm tôn của gia đình, hãy cùng Ton Phu My tham khảo hướng dẫn dưới đây.
Các nguyên nhân và giải pháp khắc phục tình trạng tôn bị rỉ sét bao gồm:
|
Nguyên nhân |
Giải pháp |
|
Tác động môi trường (mưa axit, hơi muối biển vùng duyên hải) |
Vệ sinh định kỳ và sử dụng tôn mạ hợp kim nhôm kẽm hoặc sơn phủ chống ăn mòn cao cấp |
|
Chất lượng tôn kém, lớp mạ mỏng, không đạt tiêu chuẩn |
Thay thế bằng tôn đạt chuẩn độ dày và lớp mạ, có chứng nhận chất lượng |
|
Thi công sai kỹ thuật (vết cắt không sơn phủ, bắn vít sai cách) |
Sơn chống gỉ tại vị trí cắt, sử dụng vít có ron cao su và thi công đúng kỹ thuật |
|
Tôn sử dụng lâu năm, oxy hóa tự nhiên |
Kiểm tra định kỳ và thay mới khi lớp mạ bảo vệ đã suy giảm nghiêm trọng |
|
Độ dốc mái không đủ, gây đọng nước |
Điều chỉnh lại độ dốc mái hoặc cải tạo hệ khung để đảm bảo thoát nước tốt |
|
Không bảo trì định kỳ, bụi bẩn tích tụ gây giữ ẩm |
Vệ sinh mái tôn 6 – 12 tháng/lần để hạn chế tích tụ nước và ăn mòn |
1. Tác động từ môi trường
Lý giải tình trạng tôn rỉ sét:
Tác động từ môi trường là nguyên nhân phổ biến khiến mái tôn lạnh xuống cấp nhanh hơn dự kiến, gây ra tình trạng tôn rỉ sét. Cụ thể, khi không khí ẩm kết hợp với muối biển (khu vực ven biển) hoặc khói bụi, hóa chất (khu công nghiệp/nhà xưởng), bề mặt tôn dễ tích tụ tạp chất và giữ ẩm lâu, từ đó đẩy nhanh quá trình oxy hóa.
Thêm vào đó, mưa có tính axit nhẹ theo thời gian có thể làm lớp mạ bảo vệ bị bào mòn, khiến phần thép nền bên dưới dễ lộ ra và rỉ sét sớm. Những vị trí như mép tôn, mối nối, đầu vít hoặc nơi thoát nước kém thường bị ảnh hưởng trước vì ẩm đọng và khó khô hoàn toàn.
Cách xử lý:
Để hạn chế tác động của môi trường đối với chất lượng tôn, hãy thử áp dụng cách sau:
- Bước 1: Rửa sạch mái tôn bằng nước và dung dịch xà phòng nhẹ để loại bỏ bụi bẩn, muối biển hoặc các tạp chất bám trên bề mặt. Sau đó để khô hoàn toàn rồi mới đến các bước tiếp theo.
- Bước 2: Sử dụng giấy nhám hoặc bàn chải sắt để chà sạch lớp rỉ sét trên bề mặt. Chỉ cần chà đến khi lớp rỉ bong hoàn toàn và bề mặt kim loại trở nên sạch mà không bị mòn quá sâu vào lớp tôn.
- Bước 3: Phủ chống rỉ lên khu vực vừa xử lý và vùng xung quanh. Các loại sơn epoxy hoặc sơn giàu kẽm thường được ưu tiên vì có khả năng bảo vệ kim loại tốt hơn trước tác động của môi trường. Bước 4: Sơn phủ bảo vệ bề mặt.
- Bước 4: Sơn phủ bảo vệ từ 1 – 2 lớp sơn phủ chịu thời tiết/kháng UV để tăng độ bền cho bề mặt tôn. Trong trường hợp cần cải thiện khả năng giảm nhiệt cho mái nhà, có thể lựa chọn sơn chống nóng chuyên dụng.
- Bước 5: Để kéo dài tuổi thọ mái tôn, nên vệ sinh mái định kỳ khoảng 3 – 6 tháng/lần, đặc biệt đối với khu vực gần biển. Đồng thời, cần kiểm tra thường xuyên các mép tôn, vị trí bắt vít và điểm tiếp giáp giữa các tấm tôn.
2. Chất lượng tôn kém (lớp mạ mỏng, không đạt chuẩn)
Lý giải tình trạng tôn rỉ sét:
Chất lượng tôn cũng ảnh hưởng đến khả năng chống ăn mòn và tuổi thọ của mái tôn lạnh. Nếu tôn có lớp mạ quá mỏng hoặc không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, lớp bảo vệ trên bề mặt sẽ nhanh chóng bị bào mòn khi tiếp xúc với nắng, mưa và độ ẩm trong không khí.
Ngược lại, nếu lớp mạ mỏng đi, thép nền bên dưới dễ tiếp xúc trực tiếp với môi trường, dẫn đến hiện tượng rỉ sét xuất hiện và lan rộng thành từng mảng. Tình trạng này thường xảy ra rõ hơn ở những vị trí đọng nước, mép tôn, mối nối hoặc chân vít.
Cách xử lý:
Nếu muốn cải thiện tình trạng rỉ sét do tôn kém chất lượng, hãy thử áp dụng các bước sau:
- Bước 1: Đánh giá mức độ rỉ sét
-
- Rỉ lấm tấm hoặc rỉ nhẹ: Lớp tôn vẫn còn cứng và chưa bị ăn mòn sâu, có thể xử lý bằng phương pháp vệ sinh và sơn chống rỉ.
- Rỉ lan thành mảng lớn, xuất hiện lỗ mọt hoặc bề mặt tôn bị “mủn”: Đây là dấu hiệu tôn đã xuống cấp nghiêm trọng, nên ưu tiên thay thế tấm tôn để đảm bảo an toàn và độ bền cho mái.
- Bước 2 (nếu rỉ nhẹ): Chà sạch lớp rỉ bằng giấy nhám hoặc bàn chải sắt, sau đó phủ sơn lót chống rỉ để bảo vệ bề mặt kim loại. Cuối cùng, sơn thêm lớp sơn phủ bảo vệ giúp tăng khả năng chống chịu thời tiết.
- Bước 3 (nếu rỉ nặng): Thay phần tôn hư bằng tôn đạt tiêu chuẩn chất lượng, có lớp mạ và độ dày phù hợp với điều kiện môi trường sử dụng. Khi thi công, cần sử dụng vít và ron chống dột chất lượng tốt để tăng độ kín khít.
3. Thi công sai kỹ thuật
Lý giải tình trạng tôn rỉ sét:
Các vết cắt, mép tôn và lỗ khoan/vít là nơi lớp mạ bị phá vỡ. Nếu những điểm này không được xử lý sơn phủ hoặc che chắn đúng cách, nước mưa và độ ẩm có thể xâm nhập vào bề mặt kim loại, từ đó hình thành rỉ sét và lan rộng theo thời gian.
Bên cạnh đó, việc sử dụng vít không có ron cao su, ron bị chai cứng hoặc siết vít quá mạnh cũng dễ làm hở điểm liên kết. Nước mưa dễ đọng lại quanh chân vít và gây ăn mòn tôn.
Cách xử lý (theo đúng điểm lỗi):
Để khắc phục tình trạng rỉ sét do thi công chưa đúng kỹ thuật, cần xử lý theo từng vị trí lỗi cụ thể:
- Với vết cắt/mép tôn bị rỉ:
-
- Bước 1: Chà sạch lớp rỉ tại mép tôn bằng giấy nhám hoặc bàn chải sắt, sau đó lau khô bề mặt.
- Bước 2: Phủ sơn lót chống rỉ lên toàn bộ khu vực mép tôn để tái tạo lớp bảo vệ cho kim loại.
- Bước 3: Sơn phủ bảo vệ bên ngoài, đồng thời có thể quét thêm keo trám mép nếu vị trí đó dễ bị nước mưa hắt vào hoặc thường xuyên tiếp xúc với độ ẩm.
- Với điểm vít bị rỉ/thấm:
-
- Bước 1: Tháo vít cũ (nếu ron chai/nứt).
- Bước 2: Làm sạch rỉ sét quanh lỗ vít, đảm bảo bề mặt kim loại khô và sạch trước khi xử lý tiếp.
- Bước 3: Bơm keo chống dột vừa đủ vào khu vực lỗ vít để tăng độ kín khít, tránh bơm quá nhiều gây tràn keo.
- Bước 4: Thay vít mới có ron cao su chuẩn, siết vừa lực để kín nước mà không gây biến dạng tôn.
- Bước 5: Quét sơn chống rỉ phủ quanh chân vít để tăng khả năng bảo vệ.
4. Tuổi thọ tôn đã lâu
Lý giải tình trạng tôn rỉ sét:
Dưới tác động liên tục của nắng, mưa, nhiệt độ và độ ẩm, lớp sơn màu (nếu có) có thể bong phấn, bạc màu hoặc xuất hiện các vết nứt chân chim trên bề mặt. Khi “hàng rào bảo vệ” này suy yếu, lớp thép nền bên dưới dễ tiếp xúc với môi trường. Từ đó, rỉ sét có thể xuất hiện đồng loạt ở nhiều vị trí trên mái.
Cách xử lý:
Nếu muốn xử lý tình trạng rỉ sét do tôn đã cũ, hãy áp dụng cách sau:
- Bước 1: Trước tiên cần kiểm tra diện rộng để đánh giá mức độ xuống cấp. Nếu rỉ sét xuất hiện rải rác ở nhiều điểm, việc sơn vá từng vị trí nhỏ lẻ thường không mang lại hiệu quả lâu dài.
- Bước 2: Chọn phương án
-
- Còn cứng, chưa mục thủng: Làm lại hệ sơn bảo vệ diện rộng
-
-
- Vệ sinh và khử lớp phấn sơn cũ để tạo độ bám cho lớp sơn mới.
- Chà sạch các điểm rỉ sét bằng giấy nhám hoặc bàn chải sắt.
- Sơn lót chống rỉ cho toàn mái hoặc khu vực cần xử lý.
- Sơn phủ bảo vệ từ 1 – 2 lớp để tăng khả năng chống chịu thời tiết và kéo dài tuổi thọ mái tôn.
-
-
- Có dấu hiệu mục, lỗ mọt, tôn mềm: Nên thay tôn (đây là cách bền và an toàn hơn).
5. Đọng nước do độ dốc mái không đủ
Lý giải tình trạng tôn rỉ sét:
Sau nhiều năm sử dụng, mái tôn khó tránh khỏi tình trạng lão hóa tự nhiên của lớp mạ và lớp sơn bảo vệ. Dưới tác động liên tục của nắng, mưa, nhiệt độ và độ ẩm, bề mặt sơn có thể xuất hiện hiện tượng bong phấn, bạc màu hoặc nứt chân chim.
Khi lớp sơn và lớp mạ dần suy yếu, khả năng bảo vệ thép nền giảm đáng kể, khiến rỉ sét bắt đầu xuất hiện ở nhiều vị trí trên mái. Trong giai đoạn này, các điểm rỉ thường không chỉ tập trung ở một vị trí mà lan rộng trên nhiều khu vực, đặc biệt tại các vùng chịu tác động thời tiết như đỉnh mái, mép tôn,…
Cách xử lý:
Nếu muốn khắc phục tình trạng tôn rỉ sét do đọng nước từ độ dốc mái không đủ, hãy áp dụng cách sau:
- Bước 1: Xác định điểm trũng/đường thoát nước (thường thấy vệt bẩn/rêu theo “ao nước”).
- Bước 2: Khắc phục thoát nước
-
- Điều chỉnh lại độ dốc mái/hệ xà gồ tại vùng trũng (giải pháp gốc)
- Bổ sung máng xối/ống thoát nếu nước dồn về một phía.
- Bước 3: Xử lý rỉ sau khi đã hết đọng nước
-
- Vệ sinh bề mặt và khử lớp phấn sơn cũ để tạo độ bám cho lớp sơn mới.
- Chà sạch các điểm rỉ sét bằng giấy nhám hoặc bàn chải sắt.
- Sơn lót chống rỉ cho toàn bộ mái hoặc khu vực cần xử lý.
- Sơn phủ bảo vệ từ 1 – 2 lớp để tăng khả năng chống chịu thời tiết và kéo dài tuổi thọ mái tôn.
6. Không bảo trì định kỳ
Lý giải tình trạng tôn rỉ sét:
Theo nhiều nghiên cứu về vật liệu mái, các chất bẩn như bụi, lá cây mục hoặc phân chim có thể giữ ẩm lâu trên bề mặt mái, lâu dần tạo điều kiện cho quá trình ăn mòn. Đặc biệt, phân chim chứa uric acid – acid mạnh, có khả năng ăn mòn lớp sơn và lớp bảo vệ tôn.
Ngoài ra, các chất bẩn tích tụ còn có thể làm tắc hệ thống thoát nước hoặc giữ nước trên mái, khiến bề mặt tôn luôn ẩm và dễ hình thành rỉ sét. Những khu vực dễ bị ảnh hưởng nhất thường là khe chồng mí, chân vít hoặc mái tôn dưới tán cây, nơi bụi và lá mục tích tụ nhiều.
Cách xử lý:
Để hạn chế rỉ sét tôn do không bảo trì định kỳ, gia chủ có thể xử lý theo cách sau:
- Bước 1: Nên vệ sinh 6 – 12 tháng/lần (thường) và 3 – 6 tháng/lần (gần biển/nhiều bụi).
- Bước 2: Sử dụng chổi mềm, nước sạch và xà phòng nhẹ để loại bỏ bụi bẩn, lá cây hoặc phân chim.
- Bước 3: Xử lý rỉ khi phát hiện: Chà rỉ => Sơn lót chống rỉ => Sơn phủ.
- Bước 4: Kiểm tra phụ kiện như ron vít, keo trám, mí nối, nếu có tình trạng hỏng hóc, cần thay thế hoặc gia cố.
7. Một số lưu ý quan trọng khi sửa chữa tôn rỉ sét
Trong quá trình sửa chữa tôn bị rỉ sét, cần lưu ý một số điều sau để việc sửa chữa đạt hiệu quả tốt hơn và làm chậm quá trình rỉ sét:
- Xác định mức độ rỉ sét: Rỉ nhẹ có thể sơn chống rỉ, rỉ lan mảng lớn/lỗ mọt/tôn mềm nên ưu tiên thay tấm.
- Chuẩn bị bề mặt kỹ: Vệ sinh sạch bụi bẩn, chà rỉ đến khi bong hết, bề mặt khô hoàn toàn trước khi sơn.
- Chọn vật liệu đúng: Sơn lót chống rỉ (ưu tiên epoxy/giàu kẽm) kèm sơn phủ chịu thời tiết/kháng UV, dùng vít/ron đạt chuẩn khi thay.
- Thi công đúng kỹ thuật: Xử lý kỹ mép tôn, mối nối, chân vít, trám keo vừa đủ tại điểm dễ thấm.
- Đảm bảo an toàn: Có dây đai, giày chống trượt, tránh thi công khi mưa, gió mạnh, mái ướt.
- Bảo dưỡng định kỳ: Vệ sinh mái theo lịch, kiểm tra mối nối – ron vít – keo trám, xử lý ngay khi phát hiện điểm rỉ nhỏ.
8. Cách phòng ngừa để tôn không bị rỉ sét
Để tránh tình trạng tôn nhanh bị rỉ sét, gia chủ có thể áp dụng một vài cách phòng ngừa sau:
- Lựa chọn vật liệu chất lượng cao: Ưu tiên tôn có lớp mạ đạt chuẩn, độ dày phù hợp và hệ sơn/bề mặt bền để hạn chế ăn mòn ngay từ đầu. Nên chọn sản phẩm từ thương hiệu uy tín, có thông số kỹ thuật rõ ràng. Nếu cần tư vấn chọn tôn và bảng màu, hãy tham khảo các dòng tôn lạnh từ Tôn Phú Mỹ để tối ưu độ bền và thẩm mỹ..
- Thiết kế độ dốc và hệ thống thoát nước: Mái cần độ dốc đủ để nước mưa thoát nhanh, tránh đọng nước lâu ngày gây rỉ tại khe chồng mí và chân vít. Máng xối, ống thoát nước bố trí hợp lý, hạn chế tắc do lá cây/bùn đất.
- Bảo trì định kỳ: Vệ sinh mái theo lịch (thường 6 – 12 tháng/lần, khu vực gần biển/nhiều bụi 3 – 6 tháng/lần) để loại bỏ bụi, lá mục, phân chim và muối bám. Khi phát hiện rỉ sớm, xử lý ngay theo quy trình chà rỉ => sơn lót chống rỉ => sơn phủ.
- Thi công chuẩn: Các vị trí “nhạy cảm” như mép cắt, mối nối, lỗ khoan cần được xử lý chống rỉ/che chắn đúng kỹ thuật để không phá vỡ lớp bảo vệ.
Tôn rỉ sét là hiện tượng có thể xảy ra sau thời gian sử dụng do nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên, nếu hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng các biện pháp xử lý cũng như phòng ngừa phù hợp, mái tôn hoàn toàn có thể duy trì độ bền, khả năng chống ăn mòn và tính thẩm mỹ trong thời gian dài.
Để đảm bảo chất lượng mái tôn ngay từ đầu, lựa chọn sản phẩm từ thương hiệu uy tín là yếu tố quan trọng. Tôn Phú Mỹ mang đến các dòng tôn lạnh và tôn màu được sản xuất theo công nghệ hiện đại, đáp ứng yêu cầu về độ bền, khả năng chống ăn mòn và tính thẩm mỹ cho nhiều loại công trình. Hãy liên hệ ngay đến đơn vị để được hỗ trợ chi tiết sớm nhất.
|
Tôn Phú Mỹ – Sắc màu thịnh vượng Chất lượng vượt trội | Uy tín bền vững | Đồng hành cùng khách hàng
|
